संक्षिप्त परिचय

राजधानी काठमाण्डौंको उत्तर पूर्वमा अवस्थित यस नगरपालिका वि.सं. २०७१ मार्ग १६ गते नेपाल सरकार मन्त्री परिषद्को निर्णयद्वारा गोठाटार, मूलपानी, डाँछी, भद्रवास, आलापोट र गागलफेदी गा.वि.स.लाई मिलाएर गठन गरिएको हो । यस नगरपालिकाको नामांकन साविक गागलफेदी गा.वि.स. हालको वडा नं १ मा अवस्थित ऐतिहासिक धार्मिक स्थल कागेश्वरी महादेवको मन्दिर र मनहरा नदीको नामले कागेश्वरी मनहरा रहन गएको व्यहोरा यहाँहरुलाई स्मरण गराउन चाहन्छु । यस नगरपालिकाको पूर्वमा शंखरापुर नगरपालिका र भक्तपुर जिल्लाको चाँगुनारायण नगरपालिका‚ पश्चिममा काठमाण्डौं महानगपालिका वडा नं ३५ र गोकर्णेश्वर नगरपालिका‚ उत्तरमा सिन्धुपाल्चोक जिल्ला पर्दछ भने दक्षिणमा मध्यपुरथिमी नगरपालिका पर्दछ । यस नगरपालिका हाल १ देखि १६ वडामा विभाजित भई २७.६ वर्ग कि.मि. क्षेत्रफलमा फैलिएको छ । यस नगरपालिका उपत्यकाको अत्यन्तै उर्वर कृषि क्षेत्र भएको नगरपालिका हो । पूर्व तर्फको मनहरा फाँट र पश्चिम तर्फको बागमती फाँट कृषि उपज उत्पादनका लागि प्रसिद्ध छन् । यहाँ आलु, गोलभेडा‚ मौसमी तथा बेमौसमी तरकारी धान, गहुँ पर्याप्त मात्रमा उत्पादन हुन्छ । नगरपालिका भित्र पर्ने गागल र शिवपुरी लेकको केही भाग काठमाण्डौंको खानेपानीको मूलश्रोत भित्र पर्दछ । समशितोष्ण हावापानी भएको यस नगरपालिकाको ‌औसत वर्षा १२५ मिलिमिटरसम्म रहेको पाईन्छ । कागेश्वरी मनहरा नगरपालिका भित्र बग्ने मूख्य नदीमा बागमती र मनहरा भएता पनि यी नदीका अलवा अन्य सहायक नदीहरुमा काभ्रे खोला, झरुवा खोला, ढकाल खोला, कागेश्वरी खोला, घट्टे खोला, महादेव खोला लगायत अन्य नियमित पानी बग्ने खोला खोल्सीहरु पर्दछन् । कुनै समयमा ठूल्ठुला राजकुलाहरु सञ्चालन भई हिउँद वर्षादमा पानी लाग्ने मनहरा फाँट, बागमती फाँट अहिले सिंचाई सुविधाबाट बन्चित हुन पुगेता पनि केही भागमा भने सिंचाई पुगेको देखिन्छ । अव्यवस्थित वसोवास र नयाँ आवास क्षेत्र विस्तारले मनहरा र बागमती किनारमा रहेको उर्वर जग्गा घनावस्तीका रुपमा परिणत भई शहरीकरण तर्फ विस्तार हुँदै गएको देखिन्छ । यस नगरपालिकाको मुख्य धार्मिक तथा ऐतिहाँसिक स्थलहरुमा कागेश्वरी मन्दिर, चम्पक विनायक मन्दिर, काष्ठभैरव, सोमतिर्थ गीता मन्दिर‚ तेज विनायक, महाँकाल भैरव, थली बालकुमारी रहेका छन् । हाल कृष्ण प्रणामीहरु द्धारा निर्मित नवतमपुरीधाम आन्तरिक तथा वाह्य धार्मिक पर्यटकको लागि संझन योग्य स्थानको रुपमा विकास भईरहेको छ साथै औसत फराकिलो जमिन‚ जनघनत्व धेरै नभएको र प्राकृतिक हरियाली युक्त भएकोले उपत्यका भित्रका अन्य नगरपालिका भन्दा यो नगरपालिका समुन्नत देखिन्छ । नेपालको नक्सा जस्तो आकारमा रहि उत्तर दक्षिण भई फैलिएको यस नगरपालिकाको वडा नं.१ देखि १६ सम्मको आर्थिक सामाजिक साँस्कृतिक भौगोलिक अवस्थितिमा विविधता रहेको छ । प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिएको साथै नेपालकै त्रेता यूगको स्मरण गराउने राम जानकी मन्दिर यसै नगरपालिकाको वडा नं. २ गागलफेदीमा निर्मित भएको छ ।


घरधुरी तथा जनसंख्याः-
वडा नं १-१६ घरधुरी महिला पुरुष जनसंख्या
जम्मा १४३४० ३००२१ ३०२२६ ६०२४७

वडा नं १-१६ व्राम्हण क्षत्री नेवार तामाङ/मगर/गुरुङ/राई/शेर्पा थारु मुसलमान कामी/दमाई ठकुरी/सन्यासी/दशनामी अन्य जम्मा
जम्मा १९७०६ १९२५० ६४५५ ९३२९ ३८५ ९५ १५२२ ४०४ ३१ ६०२४७

भूगोल तर्फः-
वडा नं जम्मा क्षेत्रफल खेती योग्य जमिन
१‚२ र १४ १०.९ वर्ग कि.मि. ५८० हेक्टर
३ र १५ १.५ वर्ग कि.मि. ६३ हेक्टर
४ र १६ १.७ वर्ग कि.मि. ५७ हेक्टर
५‚ ६ र ७ ५ वर्ग कि.मि. ३२० हेक्टर
८‚ ९ र १० ३.९ वर्ग कि.मि. १७४ हेक्टर
११‚ १२ र १३ ४.६ वर्ग कि.मि. २५५ हेक्टर
जम्मा २७.६ वर्ग कि.मि. १४४९हेक्टर